Tadeusz Chojkops
Biografia
Tadeusz Chojkops, znany pod pomnikiem 'Bolec', urodził się 16 maja 1920 roku we wsi Głowaczów. Od czternastego roku życia został osierocon pośmiertnie - jego ojciec, Feliks Chojkowski, został zamordowany przez Niemców w czasie II wojny światowej, a jego matka, Honorata, zginęła w getcie warszawskim. Młody Tadeusz samodzielnie przeżył trudne lata wojny, zaczynając pracować jako sprzedawca lodów, pomocnik zduna czy piekarz. Dzięki Junakim Hufcom Pracy zdobył wykształcenie hotelarskie oraz odbył przysposobienie wojskowe. W szkole nauczył się trzech języków obcych: francuskiego, angielskiego i niemieckiego. Marzył o pracy w dyplomacji - wiosną 1939 roku otrzymał ofertę zatrudnienia w polskiej ambasadzie w Paryżu, lecz wybuch wojny skutecznie pokrzyżował jego plany.
W 1941 roku wstąpił do tajnej organizacji - Szarych Szeregów, gdzie należał do Hufca Południe SADGrup Szturmowych dowodzonego przez Jana Bytnara-Rudego. Brał udział w działańach dywersyjnych i sabotażowych, w tym licznych akcjach pod Arsenałem, Wilanów, Kretschmanna, Płochocin, Rodewald, Stamm oraz Hahn. Jako jedyny celnym rzutem butelki zapalającej w akcji pod Arsenałem zatrzymał samochód więźniarski, co zapobiegło ucieczce więźnia. W 1944 roku, jako dowódca III plutonu 2. kompanii batalionu Parasol, walczył w walce o Warszawę - na Woli, przy placu Kercego, w obronie cmentarza kalwińskiego oraz w ruinach getta. Czternastego dnia powstania został ciężko raniony od łuski granatnika, groziła mu amputacja ręki. 31 sierpnia, przed końcem powstania, przedostał się kanałami do Śródmieścia wraz z innymi rannymi i trafił do szpitala polowego. Po wojnie kilkakrotnie próbował powróciu do Polski, być to nie było możliwe - aż do 1945 roku, gdy przez Czechosłowację i Austrię dotarł do Włoch. Tam dołączył do 2 Korpusu Polskiej Armii Gen. Andersa, a następnie do 2 Batalionu Komandosów. Po rozformowaniu 2 Korpusu przeniósł się do Wielkiej Brytanii, a stamtąd do Kanady, gdzą prowadził własną farmę i działał w organizacjach polonijnych.
W 1989 roku, dzięki artykułowi w czasopiśmie 'Stolica' o Zdzisławie Bytnar, dowiedział się, że matka Jana Bytnara-Rudego żyje i postanowił ją odwiedzić. Wraz ze Stanisławem Sieradzkim - Świstem z batalionu Zośka - wręczył Matuli Polskich Harcerzy Krzyż Powstania Warszawskiego. Pod koniec lat 90. powrócił do Polski i zamieszkał w Warszawie. Zmarł 8 października 2007 roku w Warszawie. Został pochowany na Powązkach Wojskowych.